4 Mart 2012 Pazar

Vista'da "Otomatik Kullan" 'a yeni yazılım eklemek



Microsoft tarafından Vista ile daha da geliştirilen "Otomatik Kullan" arayüzü birçok  kullanıcının oldukça hoşuna gitti. Özellikle daha deneyimsiz olan kullanıcıların multimedya odaklı işlemlerini özelleşmiş yazılımların arayüzlerini kurcalamaya ihtiyaç duymadan otomatik olarak yapabilmeleri güzel düşünülmüş bir özellik gerçekten de.
"Otomatik Kullan" menüsü iyi düşünülmüş bir özellik olmakla birlikte özelleştirilemiyor oluşu ciddi bir sorun olarak karşısına çıkıyor bazı kullanıcıların. Tanınmış firmaların yazılımlarının Vista tarafından algılanıp bu menüye otomatik olarak eklenmesine karşın, özellikle fazla duyulmamış üçüncü parti -genellikle ücretsiz- yazılımların eklenmemesi ciddi bir sıkıntı olarak göze çarpıyor. İzlemek istediği filmi DVD-Rom'una yerleştirdiğinde tek tıkla favori oynatıcısıyla izleyememek bazı kullanıcıların canını sıkabilir. Ayrıca birçok multimedya özelliği barındıran yazılımların da -BS.Player gibi- sundukları tüm hizmetler otomatik kullan sekmelerinde bulunmayabiliyor. Bu son tümcemizi genişletecek olursak, mesela BS.Player video dosyalarının ve DVD filmlerin menülerinde bulunurken, ses dosyalarının menüsünde bulunmuyor. Bu durumda da bir menüde bulunan yazılımın diğer bir menüye çapraz geçişi sağlanamıyor ve yazılımların sadece bulundukları sekmelerde otomatik kullanılabilmesi can sıkıcı bir durum teşkil edebiliyor.
Bu kısa girişten sonra( :) ), bu yazımızdaki amacımızın Vista'da "Otomatik Kullan" menüsünü özelleştirmek olduğu başlığa da atıfta bulunarak belirtmiş olalım. Bu iş için bazı kullanıcılar Windows XP için geliştirilmiş olan TweakUI programının uyumluluk modunda kullanılabileceğini belirtiyorlar, ancak bu yazılım özellikle 64 bit'lik versiyonlarla uyumluluk modunda bile stabil olarak çalışmıyor. Bu rehberimizde bu işi Vista'da kolaylıkla ve sorunsuzca halledebilenAutoplay Repair yazılımını kullanacağız.
Vistada Otomatik Kullan a yeni yazılım eklemek 14 550x412
Oldukça basit bir arayüze sahip olan yazılım "Otomatik Kullan" menüsünü yönetebilecek kayıt defteri değişikliklerini kolayca yapabiliyor. Menümüzü özelleştirmek için öncelikle programın ana penceresinde sol üst köşede yer alan "Oto-Oynat Yönetimi" 'ni seçiyoruz.
Vistada Otomatik Kullan a yeni yazılım eklemek 22 550x412
Daha sonra hangi alt başlıkta kayıt oluşturmak istiyorsak onu seçip, sol alt köşedeki "Yeni Oto-Çalıştır Seçeneği" düğmesine tıklıyoruz.
Vistada Otomatik Kullan a yeni yazılım eklemek 33
Bu aşamada oluşturacağımız kayıtla ilgili bazı bilgileri girmemiz gerekiyor. "İşlem" ve "Sağlayıcı" kısmına yazılımın görevi ve yazılımın adının yazılmasında yarar var. Bu iki kısımdaki bilgiler "Otomatik Kullan" menüsünde yer alacak olan açıklamalardan oluşuyor. Uyulama kısmına ise programın çalışacağı adres yolu -"exe"sinin- yazılmalı ki otomatik kullan ile program başlatılabilsin. Bu adres yolu genellikle programın, Program Files altındaki kendi dizininin yoludur. Simge kısmında da çalıştırılabilir dosyanın içinde bulunan ikonlardan beğendiğimiz birini koyuyoruz. Tüm bu aşamaları tamamladıktan sonra tamam butonuna basabiliriz.
Vistada Otomatik Kullan a yeni yazılım eklemek 43 550x412
Bu işlemlerden sonra yukarıdaki gibi bir görüntüyle karşı karşıya olmamız gerekiyor ki tüm işlem de bu kadar zaten :).
Vistada Otomatik Kullan a yeni yazılım eklemek 6 550x330
Vistada Otomatik Kullan a yeni yazılım eklemek 7 550x377
Vistada Otomatik Kullan a yeni yazılım eklemek 8
Tüm bu işlemleri doğru olarak yaptıysanız eklediğiniz kaydı Denetim Masası'ndaki Otomatik Kullan ayarlarında ve de bilgisayarınıza bağladığınız ilgili multimedya kaynağının otomatik kullan menüsünde ilgili yazılımı görebilirsiniz.
Ayrıca program herhangi bir menüdeki herhangi bir kaydı sağ tıkladığınızda üzerinde işlem yapılmasına da olanak sağlıyor.
Vistada Otomatik Kullan a yeni yazılım eklemek 52 550x381
Kullanışlı sağ klik menüsü yardımıyla herhangi bir kayıt üzerinde değişiklik yapabilir, varsayılan program olarak atayabilir, programı bulunduğu menüden ya da tüm menülerden kaldırabilirsiniz. En güzel özellik olarak ise gönder seçeneği göze çarpıyor. Bu sekme yardımıyla mevcut olan kaydı tek hamleyle diğer Otomatik Kullan sekmelerine taşımanız mümkün.
Son olarak ise programın çuvalladığı ancak son kullanıcıyı pek etkilemeyecek birkaç küçük noktaya değinelim.
Vistada Otomatik Kullan a yeni yazılım eklemek 9
Fazlaca kayıt girildiği zaman menülere, program kayıtları başarıyla yapıp Otomatik Kullan için hazır hale getirebilse bile bazı programlar çalışmayabiliyor. Bu sorunun basit bir çözümü ise mevcut. Oto-Çalıştır kaydı hazırlarken seçtiğimiz uygulamanın adres yolunu girdiğimizde program parametre kısmına otomatik olarak "%L" kodunu ekliyor. Bahis konusu soruna da bu parametre sebep oluyor. Bu yönde bir sorunla karşılaşmanız durumunda bu parametreyi silerek kaydınızı güncelleyebilirsiniz.
Vistada Otomatik Kullan a yeni yazılım eklemek extra 550x412
İkinci bir sorun olarak ise programın halihazırdaki bazı kayıtları düzgün analiz edememesi olarak gösterilebilir. Yukarıdaki resimde de görüldüğü üzere program Media Center'ın sadece logosunu tanımlayabilirken, yüklü olan BS.Player'ın ise hiçbir kaydını algılayamadı. Bu durum da çok ciddi bir sorun olarak karşımıza çıkmıyor, çünkü yazılımın oluşturduğu herhangi bir kaydı işletim sisteminin algılayamaması gibi bir sorun oluşmuyor.
Sonuç olarak ufak tefek sorunları olsa da Autoplay Repair 'in Otomatik Kullan menüsünü düzenleme işini oldukça sade olan arayüzüyle başarıyla yaptığını söyleyebiliriz. Otomatik Kullan'ı özelleştirmek yönünde bir ihtiyacınız olursa, kullanmanızı PC Labs ekibi olarak tavsiye edebiliriz.

YouTube'da videoyu istediğiniz yerden başlatmak



YouTube Video paylaşım servisinin ülkemizde hala kapalı olduğu şu günlerde, YouTube doğal olarak ilerlemeye ve bünyesine yeni özellikler katmaya devam ediyor. YouTube'un en son özelliklerinden biri, izledikleri videoları arkadaşlarıyla paylaşmayı sevenleri ilgilendiriyor. Genelde bir videonun tamamı yerine, belirli bir saniyeyisini paylaşmak isteriz; YouTube bunu düşünerek -kullanıcı geribildirimlerinden yararlanarak- videoları paylaşırken, videonun başlatılacağı süreyi tam olarak belirlemenize olanak tanıyan bir sistem geliştirmiş.
http://www.youtube.com/watch?v=EVB0F7kORII#t=21m00s
Normal video linkinin sonuna ufak bir komut ekliyoruz. #t=dakikasaniye şeklinde yazdığımız komut bizi videonun tam olarak istediğimiz noktasına götürüyor.
YouTubeda videoyu istediğiniz yerden başlatmak greenshot 2009 03 11 17 40 04
Eğer izlediğiniz video 1 saatten daha uzunsa komuta saat değeri de ekleyebilirsiniz.
Saat değeri eklediğinizde komut #t=00h00m00s şeklinde oluyor.

TinyURL

Linkimizi hazırladıktan sonra geriye tek bir işlem kalıyor; linkimizi kısaltmak. Zaten gayet uzun olan bir linkin sonuna bu komutları da ekledikten sonra, link iyice uzuyor. Kısa linkler, harf sınırlaması olan twitter gibi servislerde işe yaradığı gibi, diğer servislerde de link paylaşımını kolaylaştırıyor.
YouTubeda videoyu istediğiniz yerden başlatmak tinyurl 1
İstediğimiz linki yazı kutucuğuna yapıştırdıktan sonra, linki dönüştürmek istediğimiz yazıyı belirliyoruz veya boş bırakarak sistemin rasgele seçmesini sağlıyoruz.
Artık, tam olarak istediğiniz sürede başlayan YouTube video linkinizi paylaşabilirsiniz.
http://tinyurl.com/pcl-youtube

YouTube'a, host dosyası değiştirerek nasıl girildiğini öğrenmek için ise buraya tıklayabilirsiniz.

32 bit Windows 4 GB belleğin tamamını niye göremez?



32 bit Windows'unuzun 4 GB bellekten fazlasını kullanamamasının yanında, 4 GB belleğiniz olsa bile bunun da tamamını kullanamadığını görmüşsünüzdür. Bunun nedeninden kısaca bahsetmiştik, şimdi biraz daha ayrıntıyı, yine mümkün olduğunca basitleştirerek anlatıyoruz.
Bunun nedeni bellek eşlemeli giriş/çıkış (memory mapped input/output, MMIO ya da MMI/O) adı verilen erişim yöntemi. İşlemcilerde giriş/çıkış birimlerine erişimin yöntemlerinden biri, bunların belleğe, daha doğrusu bellek adreslerine "eşlenmesidir".  Bellek eşlemeli giriş/çıkışta, işlemci giriş/çıkış birimlerine normal bellek adresleri gibi davranır. Çıkışa göndereceği veriyi, önceden tanımlanmış bir bellek adresine yazar ve geri kalanını ilgili diğer devreler halleder; bu veri belleğe değil, çıkış birimine gider.
32 bit Windows 4 GB belleğin tamamını niye göremez?  mmio01
Şu bizim daha önce de verdiğimiz 99'a kadar adresleyebilen "varsayımsal bellek" örneğimize geri dönelim. :) Eğer sisteminiz yukarıdaki gibi bir adresleme yapıyor olsaydı, örneğin son üç bellek hücresinin adresini görüntü çıkışına ayırmış olacaktı. 0, 1, 2, 3, 4… 95, 96 numaralı bellek adreslerini eğer oralarda fiziksel açıdan varsa gerçekten RAM'iniz için kullanabiliyor olmakla birlikte, 97, 98 ve 99 numaralı adreslerin tanımladığı yere yazdığınız bilgi görüntü birimine gidiyor.
32 bit Windows 4 GB belleğin tamamını niye göremez?  mmio4
Adresleyebildiğiniz tüm alanı bellekle doldurduğunuzu varsayın şimdi. Yani 0'dan 99'a kadar bütün numaraları dolduracak kadar, bir başka deyişle 100 "kutu" bellek koyduğunuzu. 96 numaralı bellek kutusuna kadar, ilgili bellek kutularına numara denkgeldiği için erişebileceksiniz. Ancak 97, 98 ve 99 numaralar görüntü birimine ait. Dolayısıyla bu numaraların karşılık geldiği kutuda fiziksel olarak bir bellek depolama alanı olsa bile bu alanları doldurup, bunlardan veri okuyamayacaksınız. Onlar için kullanabileceğiniz numaralar başka bir yere işaret ediyor çünkü.
Bellek eşlemeli giriş çıkış için kullanılan bellek alanı fiziksel belleğe bağlı değildir. Bilgisayarınıza 2 GB bellek takmışsanız, sisteminiz örneğin 3.5 GB ile 4 GB arasındaki noktalara işaret edecekbellek adreslerini giriş/çıkış birimleriyle iletişim için kullanır. Tabii ki aslında 3.5-4 GB arasındaki bu bellek adreslerinde fiziksel birer bellek "hücresi" yoktur. Sadece o bölgedeki bellek adresleri giriş/çıkış birimleriyle kullanmak için ayrılmıştır. Böylece karmaşıklıktan kaçınmış oluruz; işlemcide giriş/çıkış birimleri için ekstra devre kullanmak gerekmez.
Peki, 3.5 ile 4 GB arasındaki bellek adreslerini giriş/çıkış birimleriyle iletişim için kullanıyoruz. Daha önce 32 bit işletim sisteminde 4 GB üzerinde bellek adresleyemediğimizi, yani elimizdekibellek adresi sayısının ancak 4 GB için yeterli olduğunu konuşmuştuk. O zaman 4 GB bellek taktığımızda, 32 bit işletim sisteminde hepsini neden kullanamadığımız sorusunun yanıtı kendiliğinden gelmeli: Çünkü zaten adreslerin bir kısmı giriş/çıkış birimleri için kullanılıyor. Yani bu verdiğimiz örnekte 3.5 GB ile 4 GB arasında kalan bellek adresleri, oraları dolduracak kadar fiziksel bellek olsa bile fiziksel bellekteki bir yere denkgelmiyor.
Son örneğimiz de gerçek hayat senaryosundan gelsin. Asgari koşullar altında, bellek eşlemeli giriş/çıkış gerektiren aygıtların gerektirdiği kadar bellek adresiniz bunlarla kullanılır. 512 MB bellekli bir ekran kartınız varsa, işletim sistemi kullanabileceği bellek adreslerinden 512 MB'lık kısmını bu iş için ayırır ve sırf 512 MB ekran kartınız olduğu için, taktığınız 4 GB fiziksel belleğin 512 MB'lık kısmını kullanamaz duruma düşersiniz. Bu iş ekran kartının belleğiyle sınırlı değil tabii, bellek adreslemesinin yapılmasını gerektiren başka bileşenler de var.
Windows Vista'nın 32 bitlik bir sürümünü kullanıyorsanız bellek miktarınız en fazla 3.12 GB olacak şekilde kısıtlanmıştır. Microsoft bunu sürücü uyumsuzluğu olasılığına karşı yapıyor; yani "ola ki 3.12 GB ile 4 GB bellek arasını tanımlayan bu adresler giriç/çıkışa lazım olur, biz peşin peşin ayıralım orasını" diyorlar (iyice özetlenmiş hali bu :) ). Vista SP1'le birlikte sistem özelliklerinde gördüğünüz sistem belleği miktarı taktığınız kadar gözükse de gerçekte kullanılabilen kısmı 3.12 GB.
Bellek "kaybı"nın gerçekleştiği tek durum bu değil. 8 GB bellek adresleyebilen bellek kontrolcülü bir yonga setine de bu sefer 8 GB bellek taktığınızda, üst uçtan bir miktarı kırpılıyor. Yani 8 GB değil, örneğin 7.5 GB görüyorsunuz.
Pratikte bu durumdan kurtulmanın yolu yine 64 bit işletim sistemi kurmak. Böylece işletim sisteminin adresleme için kullanabileceği bol miktarda, hatta biz ölümlü masaüstü kullanıcılarının hayatı boyunca kullanmayacağı kadar adres numarası oluyor. Bu adres numaralarından örneğin 0'dan 4 GB'a kadar adresleyebileceği kesimini fiziksel belleğinizi okuyup yazmakta kullanırken, giriş/çıkış birimleri için belleğe gerekmeyen diğer adres numaralarını kullanıyor.

İşletim sisteminizin çalışma zamanını denetleyin



Eğer bilgisayarınızı uzun süre kapatmadan kullanıyorsanız, en son yeniden başlatmanızdan sonra ne kadar süredir sisteminizin açık olduğu hakkında en ufak bir fikriniz dahi olmuyorsa çoğu kez, bu zamanı tespit etmek ilginizi çekebilir -özellikle 7/24 sistemini açık tutan ve yoğun şekilde dosya indirenler :). Dilerseniz, bilgisayarımızın ne kadar süredir açık olduğunu Windows XP ve Vista'da nasıl öğrenebileceğimize bakalım bu yazımızda.

Vista'da çalışma zamanı

Windows Vista'da çalışma zamanını birkaç yolla öğrenebiliriz. Bu yollardan bir tanesi görev yöneticisini kullanmak.
Öncelikle görev yöneticisini ctrl+alt+delete tuş kombinasyonunu kullanarak açılan menüden görev yöneticisini seçmek kaydıyla ya da daha kolay olarak görev çubuğunu sağ tıklayarak açılan menüden görev yöneticisini seçerek açabiliriz.
İşletim sisteminizin çalışma zamanını denetleyin uptime0
Windows görev yöneticisini açtıktan sonra ise Performans sekmesine gelerek sağ alt taraftaki Sistem bölümünden çalışma zamanını öğrenebiliriz -aşağıdaki resimi alana dek işletim sistemi açılalı sadece 1 dakika 52 saniye olmuş :).
İşletim sisteminizin çalışma zamanını denetleyin uptime1
Diğer bir yöntem ise pek tabi ki komut satırını kullanmak :). Bu işlem için ise  Vista'nın başlat menüsündeki arama bölümüne cmd yazarak komut satırına erişebiliriz.
İşletim sisteminizin çalışma zamanını denetleyin uptime3 407x550
Komut satırına eriştikten sonra da systeminfo komutunu girerek sistem bilgilerimize erişiyoruz ki buradaki bilgiler bilgisayarımızın en son açılış zamanını da içermekte.
İşletim sisteminizin çalışma zamanını denetleyin uptime4 550x295
Ayrıca Microsoft'un sitesine giderek Windows Kenar Çubuğu için sistem zamanını gösteren araçlara bakabilir veya üçüncü parti yazılımlarla da çalışma zamanını öğrenebilirsiniz.
İşletim sisteminizin çalışma zamanını denetleyin gadget
Dipnot olarak belirtelim; kenar çubuğu için Microsoft'un galerisinde araç ararken İngilizce içeriklerin içerisinde arama yapmanız daha faydalı olacaktır. Malum birçok içerik İngilizce olarak çıkarılıyor ki aradığınız tarzdaki araçlara bu yolla daha kolay erişebilirsiniz.

XP'de çalışma zamanı

Windows XP'de ise görev yöneticisini kullanarak çalışma zamanını malesef görme şansımız yok, ancak komut satırını kullanarak XP'de de bu bilgiye rahatlıkla ulaşabiliriz.
Bu işlem için öncelikle başlat menüsündeki çalıştır'a cmd yazarak komut satırına erişiyoruz.
İşletim sisteminizin çalışma zamanını denetleyin xp1
Komut satırına eriştikten sonra ise tıpkı Vista'daki gibi systeminfo komutunu kullanarak sistem çalışma zamanını öğrenebiliriz.
İşletim sisteminizin çalışma zamanını denetleyin xp2 550x277
Microsoft'un işletim sistemlerinin hazır olarak sunduğu bu özelliği daha detaylı ve düzenli şekilde sunan üçüncü parti yazılımları da rahatlıkla kullanabilirsiniz.
Ücretsiz olan WinAudit yazılımı hem XP hem de Vista altında bu özelliği daha ayrıntılı olarak ve sistem bilgilerinizle ilgili çok daha fazlasını sunuyor.
İşletim sisteminizin çalışma zamanını denetleyin winadult 550x532
Yazılım Türkçe dil desteği vermesine karşın, bu destek yukarıdaki resimde de görüldüğü üzere tam olarak sağlıklı değil.
not: Garip bir şekilde WinAudit yazılımının resmi sitesi yazılımın ücretsiz olduğunu belirtmesine rağmen, indirmek için ftp sunucusuna bağlanırken kimlik doğrulaması istiyor. Bu sebeple yazılım için verilen link son sürüm olmasına karşın resmi sitesinden değildir.